อุทยานแห่งชาติปางสีดา-ตาพระยา
อุทยานแห่งชาติปางสีดา-ตาพระยา
อุทยานตาพระยา ผืนป่ามรดกโลกดงพญาเย็น-เขาใหญ่ด้านตะวันออก เขตจังหวัดสระแก้วและบุรีรัมย์ติดกับปางสีดา ด้วยความเป็นที่ราบโอบล้อมด้วยขุนเขาที่กั้นแดนระหว่างไทยกับกัมพูชา จึงเป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าหลายชนิด เช่น กระทิง เก้ง กวาง หมี เสือ วัวแดง ช้างป่า และนกมากกว่า 300 ชนิด มีเส้นทางศึกษาธรรมชาติหลายเส้นทาง เหมาะสำหรับผู้ที่ชอบดูนก ดูผีเสื้อ ศึกษาพรรณไม้ มีจุดชมวิว 2 จุด สถานที่ที่น่าสนใจได้แก่ เขายักษ์ ซึ่งเป็นก้อนหินทรายขนาดใหญ่กลางป่ามีภาพสลักเป็นรูปบุคคลคล้ายยักษ์ ป่าสลัดได เป็นพืชตระกูลตะบอลเพชรที่ขึ้นอยู่หนาแน่น
อุทยานปางสีดา

อุทยานแห่งชาติปางสีดามีเนื้อที่ 844 ตารางกิโลเมตร หรือ 527500 ไร่ ครอบคลุมพื้นที่ อ.นาดี จ.ปราจีนบุรี และอ.เมืองสระแ้ก้ว อ.วัฒนานคร จ.สระแก้ว สภาพป่าอุดมสมบูรณ์ เป็นแหล่งต้นน้ำลำธารสาขาของแม่น้ำบางประกง เช่น ห้วยโสมง ห้วนน้ำเย็น ห้วยพระปรง เป็นต้น สายธารเหล่านี้ก่อให้เกิดน้ำตกหลายแห่ง โดยเฉพาะน้ำตกปางสีดาที่สวยงามและอยู่ไม่ไกลจากที่ทำการอุทยานฯ ส่วนน้ำตกอื่นต้องเดินเข้าไปและพักแรมกลางป่า จึงต้องติดต่อคนนำทางล่วงหน้า

อุทยานแห่งชาติปางสีดาตั้งอยู่ในพื้นที่ที่เคยเป็นดงพญาเย็นมาก่อน จึงมีสัตว์ป่านานาชนิดอาศัยอยู่ชุกชุม ทั้งช้างป่า เสื้อโคร่ง กระทิง วัวแดง หมีควาย กวาง เก้ง โดยเฉพาะจระเข้น้ำจืดซึ่งเป็นสัตว์ป่าหายากในแหล่งน้ำธรรมชาติ และยังมีนกมากกว่า 200 ชนิด จึงเป็นแหล่งดูนกด้วย ช่วงที่เหมาะแก่การท่องเที่ยวคือช่วงฤดูฝนระหว่างเดือน พ.ค.-ก.ค เพราะน้ำตกจะมีน้ำมาก ป่าเขียวชอุ่ม และเป็นช่วงที่มีผีเสื้อมาก

ที่ตั้ง บ้านคลองน้ำเขียว ต.ท่าแยก อ.เมืองสระแก้ว
รถยนต์ จากตัวเมืองสระแก้ว ใช้ทางหลวงหมายเลข 3462 ผ่านบ้านหนองเตียน ถึงสามแยกบริเวณบ้านคลองน้ำเขียวให้เลี้ยวซ้ายไปประมาณ 1.5 เมตร ถึงด่านอุทยานแห่งชาติปางสีดา
สิ่งที่น่าสนใจ ที่เที่ยวที่เข้าถึงได้สะดวก เรียงรายอยู่บนเส้นทางหลวงหมายเลข 3462 (บางแห่งต้องเดินเข้าไปแต่ไม่ไกลนัก) มีดังนี้
  • ศูนย์บริการนักท่องเที่ยว (เปิดเวลา 08.00-16.30 น.) อยู่ภายในอาคารที่ทำการ ห่างจากด่านตรวจราว 200 เมตร นักท่องเที่ยวที่สนใจเดินป่าไปยังน้ำตก เช่น น้ำตกแควมะค่า น้ำตกถ้ำค้างคาว ควรแวะติดต่อที่ศูนย์นี้ก่อน ภายในศูนย์จัดแสดงเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาและแหล่งท่องเที่ยวต่างๆภายในอุทยานฯ ด้วยภาพถ่ายและแบบจำลอง อีกทั้งมีโครงกระดูกของจระเข้น้ำจืดให้ชมด้วย
  • น้ำตกปางสีดา อยู่ริมทางหลวงหมายเลข 3462 ห่างจากที่ทำการ 800 เมตร มีลานจอดรถและห้องน้ำ จากลานจอดรถเดินลงหุบเขาไปตามป้ายบอกทางเพียง 100 เมตร (ช่วงเทศกาลดูผีเสื้อบริเวณลานจอดรถนี้จะเป็นจุดชมผีเสื้อจุดหนึ่ง) น้ำตกปางสีดาเกิดจากคลองน้ำเขียวซึ่งต้นน้ำมาจากยอดเขาเขียวทางตอนเหนือของอุทยานฯ ตั้งอยู่ท่ามกลางป่าทึบร่มรื่น สายน้ำไหลตกจากหน้าผาสามชั้นสูงราว 10 เมตร ในฤดูน้ำหลากจะไหลแผ่เป็นแผ่นกว้าง บริเวณแอ่งด้านล่างเป็นมุมมองน้ำตกจากเบื้องล่างไปยังต้นน้ำที่สวยงามจุดหนึ่ง ในหน้าฝนน้ำตกจะสวยงามเป็นพิเศษ
  • น้ำตกผาตะเคียน ต้องเดินจากน้ำตกปางสีดาไปทางทิศเหนือราว 2.5 กิโลเมตร มีป้ายบอกทางเป็นระยะ เส้นทางเลาะเลียบไปตามคลองน้ำเขียว อันเป็นต้นน้ำของน้ำตกนี้ ผ่านป่าทึบที่อุดมสมบูรณ์ ทางไม่สูงชันนัก หากเดินป่าช่วงเช้าจะได้ชมนกหลากชนิดที่พากันออกหากิน สายน้ำไหลตกจากผาสูง 10 เมตร ลงกระทบโขดหินเบื้องล่างอย่างแรง ช่วงฤดูฝนเสียงน้ำตกจะดังกึกก้อง ละอองน้ำฟุ้งกระจายทั่วไปดูสวยงาม แต่หน้าแล้งราวเดือน ก.พ.-พ.ค.มีน้ำน้อยมาก
  • ทุ่งหญ้าบุตาปอด นักท่องเที่ยวที่สนใจควรติดต่อเจ้าหน้าที่นำทางล่วงหน้า เพราะต้องเดินไป-กลับราว 5 กิโลเมตร โดยเริ่มต้นจากที่ทำการ มุ่งหน้าไปทางทิศเหนือตามทางหลวงหมายเลข 3462 บริเวณหลักกิโลเมตร 3.5 หรือจะเริ่มที่ กิโลเมตรที่ 6 ก็ได้ ทุ่งหญ็านี้กว้างใหญ่คล้ายทุ่งหญ้ามอสิงโตในอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ เดิมเป็นที่ตั้งของหมู่บ้านต่อมาชาวบ้านอพยพออกไปกลายเป็นทุ่งหญ้าที่มีสัตว์ป่ามาหากินอย่างชุกชุม โดยเฉพาะวัวและกระทิง ทางอุทยานฯจัดทำโป่งเทียมและหอดูสัตว์ไว้ด้วย
  • ทางหลวงหมายเลข 3462 เป็นทางลูกรังผิวเรียบรถยนต์แล่นได้สะดวก เหมาะแก่การขี่จักรยานสือภูเขาเที่ยวในหน้าแล้ง ทางหลวงนี้เคยผ่านไปถึง อ.ครบุรี จ.นครราชสีมา แต่ปัจจุบันทางอุทยานฯได้ปิดเส้นทาง จึงไปถึงได้เพียงที่พักหลักกิโลเมตรที่ 25 ซึ่งเป็นจุดชมทิวทัศน์ยามพระอาทิตย์ตกและชมหมอกยามเช้าในฤดูฝน ส่วนบริเวณหลักกิโลเมตรที่ 20 จุดที่ตั้งหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ ปด. 5 (ห้วยน้ำเย็น) เป็นที่กางเต้นท์อีกจุดหนึ่ง อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 500 เมตร อากาศเย็นสบาย ธรรมชาติสวยงาม นักท่องเที่ยวควรขับขี่ด้วยความระมัดระวังเป็นพิเศษ เพราะอาจจะชนสัตว์ที่กำลังเดินข้ามถนน และไม่ควรส่งเสียงดังรบกวนสัตว์จนแตกตื่น